Je hond komt 's ochtends wat stroef uit zijn mand, of blijft halverwege de vaste wandelronde ineens staan. Het lijkt een kwestie van ouder worden, maar vaak zit er artrose achter. Artrose bij honden komt veel voor en is een blijvende aandoening. Het goede nieuws: je kunt zelf veel doen om je hond comfortabel te laten bewegen, samen met je dierenarts. In dit artikel lees je hoe je artrose herkent, wat het risico vergroot en waarom gewicht zo'n grote rol speelt. Benieuwd welke portie past bij het gewicht en de levensfase van jouw hond? Doe de Pure Bob voedingsquiz.
Wat is artrose bij honden?
Artrose is een chronische gewrichtsaandoening waarbij het kraakbeen sneller afbreekt dan het lichaam het kan aanmaken. Daardoor ontstaan ontsteking en botwoekeringen in het gewricht, wat pijn en stijfheid geeft.
Gezond kraakbeen werkt als een glad, verend kussen tussen de botten. Bij artrose wordt die laag dunner en ruwer. Het gewricht raakt geïrriteerd, er ontstaat ontsteking en het lichaam probeert de schade op te vangen door extra bot aan te maken. Die botwoekeringen maken het gewricht minder soepel.
Bij honden zie je artrose vooral in de knieën, ellebogen, heupen, tenen en wervels. Het is een aandoening die langzaam verergert. Uit groot Brits onderzoek blijkt dat artrose gemiddeld 11,4% van het leven van een getroffen hond beslaat. Dat is een flink deel van zijn leven, en precies daarom loont het om er vroeg bij te zijn.
Afwachten of bellen?
- Afwachten
- je hond is na een lange rustperiode even wat stijf, maar loopt daarna weer soepel en wil gewoon mee; noem het bij de volgende controle.
- Bel je dierenarts
- je hond is vaker stijf, staat moeizaam op of gaat lastig liggen, stopt tijdens de wandeling of gedraagt zich anders dan normaal.
- Bel direct
- je hond loopt plotseling duidelijk kreupel of heeft een pijnstiller voor mensen binnengekregen, zoals paracetamol of ibuprofen.
Symptomen: hoe herken je artrose bij je hond?
De meest voorkomende symptomen van artrose bij een hond zijn stijfheid na rust, moeizaam opstaan of gaan liggen, minder zin in wandelen en kreupelheid. Vaak zie je de klachten vooral 's ochtends of na een dutje.
Artrose begint meestal sluipend. Een hond die vroeger als eerste bij de deur stond, laat zich nu wat langer roepen. Let op deze signalen:
- Stijfheid na rust: de eerste stappen gaan stroef en trekken daarna wat bij.
- Moeite met opstaan of liggen: je hond draait langer rond of laat zich voorzichtig zakken.
- Stoppen tijdens de wandeling: hij blijft staan, gaat zitten of wil eerder naar huis.
- Kreupelheid: hij ontziet een poot, soms wisselend.
- Minder springen: de bank, de auto of de trap worden vermeden.
Daarnaast kan door pijn het gedrag van je hond veranderen. Let daarom op alles wat afwijkt van wat normaal is voor jouw hond. Omdat artrose zo geleidelijk begint, zijn kleine veranderingen in je dagelijkse ritme vaak de eerste aanwijzing.
Oorzaken en risicofactoren
De belangrijkste risicofactoren voor artrose bij honden zijn ras, overgewicht, een leeftijd boven 8 jaar en castratie. Daarnaast is heup- of elleboogdysplasie een veelvoorkomende onderliggende oorzaak.
Dat blijkt uit Brits onderzoek onder 455.557 honden in dierenartspraktijken. Rassen zoals de labrador en de golden retriever kregen vaker artrose. Ook een hoger lichaamsgewicht, een leeftijd boven de acht jaar en castratie hingen samen met een groter risico.
Wat betekenen die factoren in de praktijk?
- Ras en bouw: grotere, zwaardere rassen belasten hun gewrichten meer en hebben vaker aanleg voor gewrichtsproblemen.
- Dysplasie: bij heup- of elleboogdysplasie past het gewricht niet goed, waardoor het kraakbeen sneller slijt. Daardoor kunnen ook jonge honden al klachten krijgen.
- Leeftijd: hoe ouder de hond, hoe langer de gewrichten belast zijn.
- Overgewicht: elke extra kilo drukt op heupen, knieën en ellebogen.
- Castratie: een samenhang in onderzoek, geen reden om er zelf conclusies aan te verbinden. Bespreek dit met je dierenarts.
Ras en leeftijd kun je niet veranderen. Gewicht wel. Daarom is dat de factor waar je als eigenaar het meeste verschil maakt.
Hoe stelt de dierenarts artrose vast en wat is de aanpak?
De dierenarts stelt artrose vast met een lichamelijk onderzoek en kan daarnaast röntgenfoto's adviseren. De aanpak bestaat vrijwel altijd uit een combinatie van gewichtscontrole, beweging of fysiotherapie, supplementen of speciale voeding en zo nodig medicatie.
Tijdens het onderzoek kijkt de dierenarts hoe je hond loopt, staat en gaat zitten. Daarna voelt hij de gewrichten af: zijn ze verdikt, warm of pijnlijk, en hoe ver kunnen ze nog buigen en strekken? Worden er röntgenfoto's gemaakt, dan laten die zien hoe het gewricht eruitziet en of er botwoekeringen zijn. Ook kunnen ze onderliggende oorzaken zoals dysplasie in beeld brengen. Het helpt als je vertelt wat je thuis ziet, want in de spreekkamer kan je hond zich door spanning anders gedragen dan thuis. Filmpjes van je hond tijdens het opstaan of wandelen zijn daarbij waardevol.
Artrose is een blijvende aandoening die je samen met je dierenarts goed kunt opvolgen. Het doel van de aanpak, samen met je dierenarts, is dat je hond zo lang mogelijk prettig kan bewegen, met aandacht voor pijn en sterke spieren. Daarbij is er geen enkele oplossing die alles doet. Juist de combinatie maakt het verschil:
- Gewicht: minder belasting op de gewrichten.
- Beweging en fysiotherapie: sterke spieren die de gewrichten ondersteunen, bijvoorbeeld met gerichte oefeningen of hydrotherapie, waarbij je hond in water beweegt.
- Supplementen of speciale voeding: als aanvulling, niet als vervanging.
- Medicatie: pijnbestrijding, altijd voorgeschreven door de dierenarts.
In ernstige gevallen kan een operatie een optie zijn. Wil je weten wanneer een supplement zinvol is en wanneer je echt de dierenarts nodig hebt? Lees dan ook supplement of dierenartsbehandeling voor hondengewrichten.
Gewicht en beweging: wat je zelf kunt doen
Bij honden met overgewicht en artrose nam de kreupelheid duidelijk af vanaf 6,1% gewichtsverlies. Een gezond gewicht is daarmee een van de krachtigste dingen die je zelf kunt doen voor een hond met artrose.
In dat onderzoek volgden 14 honden met overgewicht en artrose 16 weken lang een plan met minder calorieën. Al bij een relatief klein gewichtsverlies liepen ze merkbaar beter. Voor een hond van 30 kilo gaat het dan om bijna twee kilo. Ook op lange termijn telt een slank lichaam: in een studie bij 48 labradors kreeg de helft levenslang 25% minder eten. Die honden leefden mediaan 1,8 jaar langer en kregen ouderdomsklachten, vooral artrose, op latere leeftijd.
Gewicht en beweging hangen nauw samen. Een hond met pijn beweegt minder, komt daardoor aan en belast zijn gewrichten dan nog zwaarder. Die vicieuze cirkel wil je doorbreken.
Zo pak je het aan:
- Laat het streefgewicht bepalen: je dierenarts weet wat bij de bouw van je hond past. Twijfel je of je hond te zwaar is? Lees wat een gezond gewicht is voor jouw hond.
- Stem de portie af: met onze portiecalculator bereken je hoeveel je hond nodig heeft. Verminder de hoeveelheid geleidelijk en weeg regelmatig.
- Tel de extraatjes mee: snacks en restjes tellen ook. Meer tips voor oudere honden vind je in overgewicht bij senior honden.
- Beweeg regelmatig en rustig: vraag je dierenarts welke beweging past. Die kan bijvoorbeeld adviseren om de wandeling op te delen in een paar korte, kalme rondjes in plaats van één lange tocht.
- Vermijd piekbelasting: wild balletjes gooien, abrupt keren en veel springen zijn zwaar voor aangetaste gewrichten.
Een maaltijd met heldere ingrediënten en een vaste portie maakt gewichtscontrole een stuk overzichtelijker. Bekijk bijvoorbeeld onze verse maaltijden. Wil je weten welk recept en welke portie passen bij het gewicht en de levensfase van jouw hond? Doe de Pure Bob voedingsquiz.
| Aanpak | Wat het doet | Wie beslist |
|---|---|---|
| Gezond gewicht | Minder belasting op de gewrichten | Jij, streefgewicht via dierenarts |
| Beweging op maat | Houdt spieren sterk zonder overbelasting | Jij, in overleg met dierenarts |
| Fysiotherapie en hydrotherapie | Versterkt spieren, houdt gewrichten soepel | Dierenarts en fysiotherapeut |
| Supplement | Aanvulling op de dagelijkse zorg | Jij, in overleg met dierenarts |
| Pijnmedicatie | Beperkt pijn en ontsteking | Alleen de dierenarts |
| Operatie | Optie in ernstige gevallen | De dierenarts |
Je huis aanpassen
Met een paar kleine aanpassingen in huis maak je het dagelijks leven voor je hond een stuk comfortabeler:
- Antislip op gladde vloeren: een tegelvloer of laminaat kan glad zijn voor stijve poten. Kleden of antislipmatten op vaste looproutes geven je hond meer grip.
- Een stevige, orthopedische mand: een mand met een dik, vormvast matras ligt prettig en maakt opstaan makkelijker. Zet hem op een warme, tochtvrije plek.
- Trap en auto: beperk traplopen waar het kan en gebruik een loopplank of opstapje om in en uit de auto te komen, zodat je hond niet hoeft te springen.
Kan een supplement de gewrichten ondersteunen?
Een supplement vervangt geen diagnose of pijnbehandeling door de dierenarts. Zie het als een aanvulling op de dagelijkse zorg, naast een gezond gewicht en beweging op maat.
Onze vleesvrije Heup & Gewrichten snacks bevatten onder meer glucosamine (5,5%), gehydrolyseerd collageen (5,2%), MSM (3,8%), visolie (3%), curcuma longa (1,2%), groenlipmossel (1%), collageen type 2 (0,5%) en hyaluronzuur (0,1%). Het is een snack die past in de dagelijkse zorg voor de gewrichten, geen oplossing voor artrose. Overleg met je dierenarts voordat je een supplement geeft, zeker als je hond medicatie krijgt. Alle opties vind je in de collectie Heup & Gewricht. Welke soorten collageen er zijn en waar ze in het lichaam zitten, lees je in onze gids over collageen voor honden.
Pijnstiller bij artrose: waarom nooit zelf iets geven
Menselijke pijnstillers zoals paracetamol en ibuprofen zijn gevaarlijk voor honden. Alleen de dierenarts mag een geschikte pijnstiller bij artrose voorschrijven.
Het is begrijpelijk dat je je hond snel van zijn pijn af wilt helpen. Toch kan een tablet uit je eigen medicijnkastje veel kwaad doen. Paracetamol kan bij honden leverschade geven, en ontstekingsremmers voor mensen zoals ibuprofen en naproxen kunnen maag-darmzweren en acute nierschade veroorzaken. Honden verwerken deze middelen anders dan mensen.
Je dierenarts kiest een pijnstiller die speciaal voor honden is bedoeld en past bij de ernst van de artrose, het gewicht en de gezondheid van je hond. Plan daarnaast regelmatig een controle om samen te bekijken hoe het met de pijn en de kwaliteit van leven van je hond gaat, zodat de dierenarts de pijnbestrijding waar nodig kan bijstellen. Heeft je hond per ongeluk een pijnstiller voor mensen binnengekregen? Bel dan direct je dierenarts.
Zo bouw je samen aan een goede aanpak: de dierenarts voor diagnose en pijn, jij voor gewicht, beweging en een passende portie elke dag. Wil je daar een stevige basis voor leggen? Doe de Pure Bob voedingsquiz.
