Antibiotica bij je hond: bijwerkingen en probiotica voor de darmen

Krijgt je hond antibiotica van de dierenarts? Antibiotica voor honden werken tegen bacteriën, niet tegen virussen, en daarom krijgt niet elke zieke hond ze (FVE). Hieronder lees je wat een kuur met de darmen van je hond doet, welke bijwerkingen je kunt zien, wanneer je de dierenarts belt en hoe je probiotica geeft tijdens en na de kuur.

Wat doet antibiotica met de darmen van je hond?

Antibiotica doden bacteriën of remmen hun groei, en ze raken daarbij ook de nuttige bacteriën in de darmen van je hond. Daardoor raakt de darmflora, het geheel van bacteriën in de darm, een tijd uit balans.

Hoe groot dat effect is en hoe lang het duurt, verschilt per middel en per hond. Twee studies bij gezonde honden laten zien dat het om weken gaat, niet om dagen:

• Na 14 dagen metronidazol daalde het aantal soorten darmbacteriën, net als enkele belangrijke bacteriegroepen. Vier weken na de laatste dosis was dat nog niet volledig hersteld (Pilla e.a., 2020).
• Na 7 dagen tylosine daalde de variatie aan darmbacteriën ook. Negen weken na de start verschilden de bacteriegroepen niet meer duidelijk van ervoor, maar het herstel verschilde van hond tot hond en was niet bij elke hond volledig (Manchester e.a., 2019).

Dat betekent niet dat je een kuur beter overslaat. Antibiotica zijn bij een bacteriële infectie vaak nodig, en je dierenarts kiest het middel, de dosis en de duur. De Federatie van dierenartsen in Europa vraagt je om alle voorgeschreven doses te geven, ook als je hond na een paar doses beter lijkt, geen tabletten van een vorige ziekte te hergebruiken en geen medicijnen voor mensen te geven (FVE). Wat je wel zelf kunt doen, is goed opletten en de darmflora van je hond ondersteunen.

Benieuwd welk recept bij je hond past als hij weer de oude is? Doe de Pure Bob voedingsquiz.

Welke bijwerkingen kan antibiotica geven bij je hond?

De bijwerkingen die je het vaakst ziet, zitten in de maag en de darmen: braken, diarree en minder eetlust (Pet Poison Helpline). Diarree is een bekende bijwerking van bepaalde medicijnen (American Kennel Club).

Let tijdens de kuur op deze signalen:

• dunnere ontlasting, of vaker moeten dan normaal
• braken, bijvoorbeeld kort na een dosis
• minder zin in eten of maaltijden overslaan
• een hond die stiller of slomer is dan anders

Hoe vaak die klachten voorkomen, hangt af van het middel, de dosis en je hond. In een studie met 22 gezonde proefhonden die twee antibiotica tegelijk kregen, had in de eerste behandelperiode elke hond diarree, braakte 77% en had 41% minder eetlust (Whittemore e.a., 2019). Dat waren twee middelen tegelijk. Het zegt dus niet dat elke kuur zo verloopt, wel dat maag-darmklachten erbij kunnen horen.

Gaan de klachten verder dan wat zachtere ontlasting? Stop dan niet zelf met de antibiotica en pas de dosis niet zelf aan. Bel je dierenarts: die beslist of de kuur zo doorgaat en wat je kunt doen tegen de klachten. Wat je zelf doet bij dunne ontlasting, lees je in ons stuk over diarree bij je hond.

Afwachten of de dierenarts bellen?

Bij wat zachtere ontlasting zonder andere klachten mag je even afwachten, maar bij bloed, of diarree samen met braken, slecht eten of sloomheid, bel je meteen.

Afwachten

je hond heeft wat zachtere ontlasting, maar eet, drinkt en is alert; geef de kuur verder zoals voorgeschreven en houd de ontlasting in het oog.

Bel je dierenarts

de diarree duurt langer dan 2 dagen (VCA Animal Hospitals), je hond eet minder maar heeft geen diarree, hij braakt na een dosis, of je twijfelt of je met de kuur moet doorgaan.

Bel direct

er zit bloed in de ontlasting, je hond heeft diarree en braakt, eet slecht of is sloom (American Kennel Club), het gaat om een puppy met diarree die ook braakt, slecht eet of sloom is (American Kennel Club), of je ziet een gezwollen kop, bulten op de huid of moeite met ademen (GSVS).

Probiotica tijdens of na de kuur?

Je mag probiotica al tijdens de kuur geven. Geef ze dan een paar uur na de antibiotica, niet tegelijk in één hap. Ga na de laatste dosis nog 2 tot 4 weken door. Vraag het bij twijfel aan je dierenarts.

Probiotica zijn levende, nuttige bacteriën die de darmflora ondersteunen. Antibiotica zijn juist gemaakt om bacteriën te doden, en daarom geef je de twee niet samen in één hap.

Wat zegt het onderzoek bij honden?

• In een gerandomiseerde studie bij asielhonden met diarree kregen alle honden een week metronidazol. De helft kreeg er tijdens die week ook een probioticum bij. Die groep had op meer dagen normale ontlasting: 65,6% van de dagen tegenover 46,9% (Fenimore e.a., 2017).
• In de studie met proefhonden kregen de honden 1 uur na de antibiotica een mengsel van nuttige bacteriën en gist, of een placebo. Met het mengsel schommelde hun eetlust minder (Whittemore e.a., 2019).
• Een systematische review van 17 studies vond voor acute darmklachten bij honden maar een heel beperkt en mogelijk klinisch onbelangrijk effect van probiotica. De studies waren klein, en grotere studies zijn nodig (Jensen en Bjørnvad, 2019).

Probiotica zijn dus geen wondermiddel en geen vervanging van wat je dierenarts voorschrijft. Ze kunnen de darmflora wel ondersteunen in een periode waarin die het zwaar heeft. Op welke andere momenten probiotica zinvol kunnen zijn, lees je in onze gids over timing en dosering van probiotica.

Zo geef je probiotica bij een antibioticakuur

Geef de antibiotica precies zoals je dierenarts voorschrijft, en plan de probiotica elke dag een paar uur later in. Zo ziet een kuur er dan uit:

Een paar praktische tips:

• Volg het etiket: de dosering hangt af van het product en meestal van het gewicht van je hond.
• Kies een product voor honden: geef geen middelen voor mensen zonder overleg met je dierenarts.
• Twee doses per dag: krijgt je hond 's morgens en 's avonds antibiotica, geef de probiotica dan rond de middag.
• Schrijf het op: noteer wanneer je wat geeft en hoe de ontlasting eruitziet. Dat helpt je dierenarts als er klachten komen.
• Let op de eerste dagen: wat normaal is bij een nieuw probioticum en wanneer je met het probioticum stopt, lees je in hoe je bijwerkingen van probiotica herkent.

Gebruik je liever een probioticum van Pure Bob? Onze Probiotica Maag & Darm zijn vleesvrije snacks met Lactobacillus helveticus en Bacillus subtilis, die de darmflora ondersteunen. Ze zijn geen behandeling van diarree of van een infectie, en ze vervangen niets van wat je dierenarts voorschrijft. Geef ze ook een paar uur na de antibiotica.

Hoe lang ga je door na de kuur?

Ga na de laatste dosis antibiotica nog 2 tot 4 weken door met probiotica. Dat is een praktische afspraak: er is geen studie bij honden die precies vastlegt hoe lang je probiotica moet geven na een kuur. Wel weten we dat de darmflora na een kuur weken nodig heeft. Bij gezonde honden was ze 4 weken na een kuur metronidazol nog niet volledig hersteld (Pilla e.a., 2020).

Is de ontlasting na die weken nog altijd niet normaal, of komen de klachten terug? Bel dan je dierenarts. Wanneer je beter eerst naar de dierenarts gaat en wat je zelf met het voer kunt doen, lees je in onze gids over gevoelige darmen bij je hond.

Is de kuur achter de rug en wil je weten welk recept bij je hond past? Doe de Pure Bob voedingsquiz.

Bronnen

1. Federatie van dierenartsen in Europa (FVE): Verantwoordelijk gebruik van antibiotica, advies voor huisdierenbezitters
2. Pilla e.a. (2020). Effects of metronidazole on the fecal microbiome and metabolome in healthy dogs. Journal of Veterinary Internal Medicine 34(5):1853-1866
3. Manchester e.a. (2019). Long-term impact of tylosin on fecal microbiota and fecal bile acids of healthy dogs. Journal of Veterinary Internal Medicine 33(6):2605-2617
4. Whittemore, Moyers en Price (2019). Randomized, controlled, crossover trial of prevention of antibiotic-induced gastrointestinal signs using a synbiotic mixture in healthy research dogs. Journal of Veterinary Internal Medicine 33(4):1619-1626
5. Fenimore, Martin en Lappin (2017). Evaluation of metronidazole with and without Enterococcus faecium SF68 in shelter dogs with diarrhea. Topics in Companion Animal Medicine 32(3):100-103
6. Jensen en Bjørnvad (2019). Clinical effect of probiotics in prevention or treatment of gastrointestinal disease in dogs: a systematic review. Journal of Veterinary Internal Medicine 33(5):1849-1864
7. Pet Poison Helpline: Can antibiotics give my dog diarrhea?
8. VCA Animal Hospitals: Diarrhea in Dogs
9. American Kennel Club: Dog Diarrhea, Signs, Symptoms, and Treatments
10. American Kennel Club: What to Do if Your Puppy Has Diarrhea
11. Garden State Veterinary Specialists: Dog's Swollen Face, Emergency Signs of Anaphylaxis