Probiotica voor je hond zijn levende, nuttige bacteriën die bijdragen aan een gezonde darmflora. In deze gids lees je wanneer je ze geeft, hoe je een goed product kiest, hoeveel je geeft, hoe lang je doorgaat en wanneer je beter je dierenarts belt.
Wat zijn probiotica voor honden?
Probiotica zijn levende micro-organismen die, in een voldoende hoeveelheid, een gezondheidsvoordeel geven. Zo omschrijven internationale experts het begrip (Hill e.a., 2014). Meestal zijn het bacteriën, soms gisten (American Kennel Club).
In de darm van je hond leven van nature miljarden bacteriën, en ze helpen onder meer bij de vertering van voeding (American Kennel Club). Prebiotica zijn geen bacteriën: het zijn stoffen, meestal vezels zoals inuline uit cichoreiwortel, die de goede bacteriën in de darm voeden (Gibson e.a., 2017). Zitten probiotica en prebiotica samen in één product, dan heet dat een synbioticum.
Wanneer geef je je hond probiotica?
Probiotica zijn vooral zinvol op momenten waarop de darmflora onder druk staat: bij een antibioticakuur, een overstap naar andere voeding, een spannende periode of een gevoelige maag. Een hond met een stevige, regelmatige ontlasting heeft ze niet per se nodig.
- Bij een antibioticakuur: antibiotica raken ook de nuttige bacteriën in de darm. Je mag probiotica al tijdens de kuur geven. Geef ze dan een paar uur na de antibiotica, niet tegelijk in één hap. Ga na de laatste dosis nog 2 tot 4 weken door. Vraag het bij twijfel aan je dierenarts. Hoe je dat dag per dag aanpakt, lees je in onze gids over antibiotica en probiotica bij je hond.
- Bij een overstap naar andere voeding: een andere voeding is een bekende oorzaak van diarree bij honden (VCA Animal Hospitals). Schakel daarom geleidelijk over. Probiotica kunnen de darmflora tijdens die overstap ondersteunen.
- In een spannende periode: een reis, een pensionverblijf of een verhuizing kan bij sommige honden darmklachten geven (VCA Animal Hospitals). Is je hond daar gevoelig voor, dan kan het volgens de American Kennel Club zinvol zijn om een paar dagen vooraf met probiotica te starten (American Kennel Club).
- Bij een gevoelige maag: denk aan wisselende ontlasting, veel winden of een opgeblazen buik. Duurt het al een tijd, laat je hond dan eerst nakijken. Meer daarover lees je in onze gids over gevoelige darmen bij je hond.
Wat zegt het onderzoek bij honden? In een Brits asiel kregen 773 honden bij aankomst een synbioticum of een placebo. In de eerste 14 dagen had 18,8% van de honden met het synbioticum diarree, tegenover 27,2% met de placebo. Een van de onderzoekers werkte bij de producent van het supplement (Rose e.a., 2017). Een systematische review van 17 studies vond voor acute darmklachten bij honden maar een heel beperkt en mogelijk klinisch onbelangrijk effect. Bij langdurige darmklachten bleef aangepaste voeding, in overleg met de dierenarts, de belangrijkste aanpak, en voegden probiotica weinig toe. De studies waren klein, en grotere studies zijn nodig (Jensen en Bjørnvad, 2019). Probiotica ondersteunen de darmflora, maar ze vervangen geen bezoek aan je dierenarts.
Welke probiotica kies je?
Eén beste probioticum voor elke hond bestaat niet, maar een goed product herken je aan het etiket. Dat etiket goed lezen loont: in een Canadese studie uit 2011 haalden maar 4 van de 15 probiotica voor dieren die een aantal levende bacteriën beloofden, dat aantal ook echt. Bij 7 van de 22 producten met bacterienamen op het etiket was minstens één naam verkeerd geschreven (Weese en Martin, 2011).
Zo lees je het etiket van een probioticum:
- Voor honden: kies een product voor honden en geef geen middel voor mensen zonder overleg met je dierenarts.
- Stam met naam en code: een goed etiket noemt de volledige naam met een code erachter, bijvoorbeeld Lactobacillus helveticus HA-122. Zo weet je welke stam het product belooft.
- Aantal KVE per dag: KVE staat voor kolonievormende eenheden, het aantal levende bacteriën. Kijk hoeveel je hond per dag krijgt. Staat het aantal alleen per gram, kijk dan ook hoeveel gram één dosis weegt.
- Prebiotica erbij: vezels zoals inuline uit cichoreiwortel voeden de goede bacteriën. Dat hoeft niet, maar het kan handig zijn.
- Een vorm die past: poeder meng je door de maaltijd, een snack geef je als beloning. Kies wat je hond elke dag zonder gedoe neemt.
- Bewaren: kijk naar de houdbaarheidsdatum en bewaar het product zoals op de verpakking staat, meestal koel en droog.
Bij Pure Bob kozen we voor vleesvrije snacks. Onze Probiotica Maag & Darm bevatten Lactobacillus helveticus HA-122 en Bacillus subtilis C-3102, met cichoreiwortel als prebioticum, en ondersteunen de darmflora. Je geeft 1 snack per 10 kg lichaamsgewicht per dag, en ze zijn geschikt vanaf 12 weken. Ze zijn geen behandeling van diarree of van een ziekte, en ze vervangen niets van wat je dierenarts voorschrijft.
Natuurlijke probiotica: yoghurt, kefir en gefermenteerde voeding
Yoghurt of kefir met levende culturen kan probiotica bevatten, maar je weet nooit welke bacteriën en hoeveel je hond binnenkrijgt. Niet elke cultuur in yoghurt is een probioticum: sommige dienen alleen om de yoghurt te maken (American Kennel Club).
Welke yoghurt mag een hond hebben? Let op deze punten:
- Natuur en ongezoet: geen suiker en geen zoetstoffen. De zoetstof xylitol is giftig voor honden (American Kennel Club).
- Weinig lactose: honden maken weinig lactase aan, het enzym dat melksuiker afbreekt, dus zuivel kan diarree of andere maag-darmklachten geven (ASPCA). Griekse yoghurt bevat meestal minder lactose (American Kennel Club).
- Klein beginnen: geef eerst een kleine hoeveelheid en kijk hoe je hond reageert. Let ook op het vet, want te veel vet kan de maag van streek brengen (American Kennel Club).
Melkkefir is ook zuivel en bevat lactose, dus daarvoor gelden dezelfde punten als voor yoghurt. Over gefermenteerde groenten bij honden is weinig bekend. Geef in elk geval nooit iets met ui, knoflook of bieslook, want die kunnen de rode bloedcellen van je hond beschadigen (ASPCA).
Ook bij hondenvoeding met toegevoegde probiotica weet je niet goed wat je krijgt. In een oudere Canadese studie uit 2003 van 19 producten voor honden en katten met "probiotica" op de verpakking bevatte geen enkel product alle vermelde bacteriën, en in 5 producten werd geen relevante groei gevonden (Weese en Arroyo, 2003). Een supplement dat stam en aantal per dosis vermeldt, geeft je meer houvast, al bleek in de studie uit 2011 dat ook zo'n etiket niet altijd klopt.
Hoeveel probiotica per dag?
Volg het etiket: de juiste hoeveelheid hangt af van het product en meestal van het gewicht van je hond. Er is geen vast aantal KVE dat voor elke hond geldt, want producten verschillen sterk in welke stammen ze bevatten en hoeveel. Geef niet meer dan het etiket aangeeft.
- Per gewicht: op de verpakking staat meestal een tabel per gewicht. Weeg je hond als je twijfelt.
- Een vast moment: geef de probiotica elke dag rond hetzelfde tijdstip, bijvoorbeeld bij een maaltijd. Zo vergeet je het niet.
- Bij medicatie: krijgt je hond antibiotica, geef de probiotica dan een paar uur na de antibiotica, niet tegelijk in één hap. Vraag het bij twijfel aan je dierenarts. Krijgt hij andere medicatie, vraag je dierenarts hoe je die combineert.
- Bij een puppy: kies een product dat volgens het etiket geschikt is voor de leeftijd van je hond.
Hoe lang geef je probiotica en wanneer merk je iets?
Geef probiotica minstens 4 weken elke dag voor je beoordeelt wat ze voor je hond doen, en ga na een antibioticakuur nog 2 tot 4 weken door. Hoe snel je iets merkt, is bij honden niet goed onderzocht en verschilt per hond. Er is ook geen door onderzoek vastgelegde duur per situatie, dus deze tabel is een praktische leidraad:
| Situatie | Waar let je op | Hoe lang |
|---|---|---|
| Antibioticakuur | Een paar uur na de antibiotica geven, niet in één hap | Tijdens de kuur en na de laatste dosis nog 2 tot 4 weken |
| Overstap naar andere voeding | Geleidelijk overschakelen, probiotica vanaf de start | Tijdens de overstap en nog een paar weken erna |
| Stress of reizen | Een paar dagen vooraf starten | Tot de drukke periode voorbij is |
| Gevoelige maag | Elke dag op een vast moment | Minstens 4 weken voor je beoordeelt |
De ontlasting volg je het makkelijkst. Zo houd je bij of het iets doet:
- Ontlasting: is ze steviger en regelmatiger dan voor je begon?
- Winden en buik: laat je hond minder winden en rommelt zijn buik minder?
- Eetlust en energie: eet je hond normaal en is hij alert?
- Schrijf het op: noteer elke week kort wat je ziet. Zo zie je het verschil beter dan op gevoel.
Zie je na 4 weken geen verschil, overleg dan met je dierenarts. Worden de klachten erger of komt er iets bij, wacht dan niet.
Bijwerkingen: wat is normaal?
Bij gezonde honden bleken probiotica in onderzoek veilig als je ze geeft zoals op het etiket staat (American Kennel Club). De eerste dagen zie je soms wat meer winden of een iets zachtere ontlasting, terwijl de darm went. Wordt het erger of duurt het langer dan een week, stop dan en overleg met je dierenarts. Wat normaal is en wat niet, lees je in hoe je bijwerkingen van probiotica herkent.
Afwachten of de dierenarts bellen?
Wat meer winden of iets zachtere ontlasting in de eerste dagen is meestal geen reden tot zorg, maar bij bloed, of diarree samen met braken, slecht eten of een slome hond, bel je meteen.
- Afwachten
- je hond heeft de eerste dagen wat meer winden of iets zachtere ontlasting, maar eet, drinkt en is alert.
- Bel je dierenarts
- je hond heeft langer dan 2 dagen diarree (VCA Animal Hospitals), de klachten komen steeds terug, of je ziet na 4 weken probiotica geen verschil. Heeft je puppy diarree, bel dan altijd je dierenarts, ook als hij verder fit lijkt (American Kennel Club).
- Bel direct
- er zit bloed in de ontlasting, je hond heeft diarree en braakt, eet slecht of is sloom (American Kennel Club), hij is zwak, heeft koorts, buikpijn of tekenen van uitdroging (VCA Animal Hospitals), het gaat om een puppy met diarree die ook braakt, slecht eet of sloom is (American Kennel Club), of je ziet een gezwollen kop, bulten op de huid of moeite met ademen (GSVS).
Wat je zelf doet bij dunne ontlasting, lees je in ons stuk over diarree bij je hond.
Benieuwd welk recept bij je hond past? Doe de Pure Bob voedingsquiz.
Bronnen
- Hill e.a. (2014). The International Scientific Association for Probiotics and Prebiotics consensus statement on the scope and appropriate use of the term probiotic. Nature Reviews Gastroenterology & Hepatology 11(8):506-514
- Gibson e.a. (2017). The International Scientific Association for Probiotics and Prebiotics (ISAPP) consensus statement on the definition and scope of prebiotics. Nature Reviews Gastroenterology & Hepatology 14(8):491-502
- Rose, Rose, Gosling en Holmes (2017). Efficacy of a probiotic-prebiotic supplement on incidence of diarrhea in a dog shelter: a randomized, double-blind, placebo-controlled trial. Journal of Veterinary Internal Medicine 31(2):377-382
- Jensen en Bjørnvad (2019). Clinical effect of probiotics in prevention or treatment of gastrointestinal disease in dogs: a systematic review. Journal of Veterinary Internal Medicine 33(5):1849-1864
- Weese en Martin (2011). Assessment of commercial probiotic bacterial contents and label accuracy. Canadian Veterinary Journal 52(1):43-46
- Weese en Arroyo (2003). Bacteriological evaluation of dog and cat diets that claim to contain probiotics. Canadian Veterinary Journal 44(3):212-216
- American Kennel Club: Probiotics for Dogs
- American Kennel Club: Can Dogs Eat Yogurt?
- ASPCA: People Foods to Avoid Feeding Your Pets
- VCA Animal Hospitals: Diarrhea in Dogs
- American Kennel Club: Dog Diarrhea, Signs, Symptoms, and Treatments
- American Kennel Club: What to Do if Your Puppy Has Diarrhea
- Garden State Veterinary Specialists: Dog's Swollen Face, Emergency Signs of Anaphylaxis