Glucosamine is het bekendste ingrediënt in gewrichtssupplementen voor honden. Je vindt het in tabletten, poeders en snacks, vaak samen met chondroïtine of MSM. Maar wat doet het precies, en wat zegt onderzoek bij honden echt? Hieronder lees je wat glucosamine is, wat studies vonden, hoeveel je geeft, waar je op let en wanneer je eerst je dierenarts belt.
Wat is glucosamine?
Glucosamine is een aminosuiker: een suiker met een aminogroep eraan. Het is een van de bouwstenen van de glycosaminoglycanen die deel uitmaken van kraakbeen (NCCIH; Ma & Gao, 2019).
In supplementen zit glucosamine meestal als glucosaminesulfaat of glucosaminehydrochloride (NCCIH). Het wordt vaak gemaakt uit de schalen van krabben en garnalen (Liu e.a., 2013). Er bestaat ook glucosamine die met schimmels gemaakt wordt en als plantaardig verkocht wordt (Ma & Gao, 2019).
Niet alles wat je hond binnenkrijgt, komt in het bloed terecht. In een studie bij 8 beagles was dat na één dosis glucosaminehydrochloride ongeveer 12% (Barbeau-Grégoire e.a., 2022; Bhathal e.a., 2017). Producten verschillen bovendien in sterkte, vorm en extra ingrediënten, en dat maakt studies moeilijk te vergelijken (Bhathal e.a., 2017).
Waar helpt glucosamine bij?
Glucosamine wordt vooral gegeven om soepele gewrichten te ondersteunen, bij oudere of actieve honden en bij stijve gewrichten. Dat het pijn bij artrose verlicht, is niet aangetoond. Dierenartsen raden glucosamine met chondroïtine toch vaak aan bij artrose, ook al is het bewijs beperkt en tegenstrijdig (Bhathal e.a., 2017).
Ook de Merck Veterinary Manual noemt glucosamine en chondroïtine bij de supplementen die gebruikt worden bij artrosepijn, naast omega-3, MSM en groenlipmossel. Glucosamine is geen pijnstiller en het vervangt de aanpak van je dierenarts niet.
Gewrichtsklachten beginnen vaak sluipend. Let op deze signalen:
- Stijf na rust: de eerste stappen na het opstaan of na een dutje gaan stroef.
- Mank lopen: hij ontziet een poot, vooral na inspanning.
- Minder springen: de bank, de auto of de trap worden vermeden.
- Minder zin: hij wil minder rennen of spelen, of blijft staan tijdens de wandeling.
Herken je dit, lees dan hoe je artrose bij je hond herkent. Bij een jonge hond van een groot ras kan ook heupdysplasie meespelen. Een gezond gewicht ontlast de gewrichten. Wil je weten welke portie past bij het gewicht en de levensfase van jouw hond? Doe de Pure Bob voedingsquiz.
Afwachten of bellen?
- Afwachten
- je hond is na een lange wandeling of een drukke dag eens wat stijf, maar loopt de volgende dag weer gewoon; let op of het terugkomt en vertel het bij de volgende controle.
- Bel je dierenarts
- je hond is steeds vaker stijf of staat moeizaam op, loopt langer dan een paar dagen mank, of wordt stijver terwijl hij een supplement krijgt.
- Bel direct
- je hond kan plots niet meer op een poot steunen, of ademt moeilijk, krijgt een gezwollen kop of huiduitslag na een supplement (VCA).
Wat zegt onderzoek bij honden?
Het onderzoek naar glucosamine bij honden is wisselend en overwegend negatief: van de 9 studies in een meta-analyse uit 2022 zag er maar één verbetering. Die meta-analyse vond geen effect op pijn bij artrose (Barbeau-Grégoire e.a., 2022). De meeste studies testten glucosamine samen met chondroïtine.
| Studie | Wat ze deden | Wat ze vonden |
|---|---|---|
| McCarthy 2007 | 35 honden met artrose, 70 dagen glucosamine met chondroïtine of een pijnstiller | na 70 dagen beter volgens de dierenarts, trager dan met de pijnstiller |
| Moreau 2003 | 71 honden met artrose, 60 dagen glucosamine met chondroïtine, 2 pijnstillers of placebo | geen verbetering met glucosamine, wel met de 2 pijnstillers |
| Vandeweerd 2012 | overzicht van 22 studies, waarvan 16 bij honden | zwak bewijs voor alle supplementen, behalve omega-3 |
| Barbeau-Grégoire 2022 | meta-analyse van 72 proeven bij honden en katten, 9 met glucosamine of chondroïtine | 1 van de 9 zag verbetering; geen effect op pijn |
De bronnen zijn McCarthy e.a. (2007), Moreau e.a. (2003), Vandeweerd e.a. (2012) en Barbeau-Grégoire e.a. (2022).
Wat valt op? De enige positieve studie is die van McCarthy. Er was geen placebogroep, alleen een vergelijking met een pijnstiller, en de dierenartsen beoordeelden de honden op het oog (Bhathal e.a., 2017). Het verschil was er alleen op dag 70, niet bij de eerdere controles en niet meer na het stoppen (Barbeau-Grégoire e.a., 2022).
Moreau mat ook met een krachtplaat: een plaat in de vloer die meet hoe zwaar een hond op elke poot steunt. Daarop gingen de honden met de pijnstillers vooruit, de honden met glucosamine en chondroïtine niet (Moreau e.a., 2003).
De vakversie van de Merck Veterinary Manual vat het zo samen: glucosamine en chondroïtine horen bij de meest gebruikte supplementen bij artrose, maar het beschikbare bewijs ondersteunt het gebruik ervan bij pijn door artrose niet. De onderzoekers van de meta-analyse raden ze om die reden niet meer aan voor pijn bij artrose (Barbeau-Grégoire e.a., 2022).
In gewone woorden: glucosamine is een bouwsteen van kraakbeen, maar dat een hond met artrose er minder pijn door heeft, is niet aangetoond. Geef je het toch, doe dat dan naast een gezond gewicht, beweging op maat en de aanpak van je dierenarts, niet in de plaats ervan.
Glucosamine, chondroïtine en MSM: wat is het verschil?
Glucosamine en chondroïtine zijn allebei bestanddelen van kraakbeen, MSM is een zwavelverbinding die van nature voorkomt. Ze zitten vaak samen in één product, maar het zijn drie verschillende stoffen (NCCIH; VCA).
- Glucosamine: een bouwsteen van de glycosaminoglycanen in kraakbeen.
- Chondroïtine (chondroïtinesulfaat): een bestanddeel van kraakbeen dat een rol speelt bij het opvangen van druk (NCCIH).
- MSM (methylsulfonylmethaan): bij honden zit MSM vaak in hetzelfde product als glucosamine en chondroïtine (VCA).
Zo verhouden de bekendste gewrichtsstoffen zich tot elkaar:
| Stof | Onderzoek bij honden | Let op |
|---|---|---|
| Glucosamine | wisselend; samen met chondroïtine geen effect op pijn in de meta-analyse | allergie voor schaaldieren, insuline, sommige pijnstillers |
| Chondroïtine | bijna altijd samen met glucosamine getest, met dezelfde uitkomst | zoals bij glucosamine |
| MSM | geen eigen studie tussen de 72 proeven van de meta-analyse | niet bij dracht of zogen; voorzichtig met bloedverdunners en pijnstillers |
| Groenlipmossel | samen met visolie beoordeeld als omega-3-supplement; apart is het bewijs beperkt | allergie voor schaal- of weekdieren, dracht of zogen |
| Collageen | zwak bewijs, uit kleine studies van lage kwaliteit | volg het etiket, overleg bij medicatie |
| Omega-3 uit vis | het sterkste bewijs van deze zes | maag- of darmklachten, visgeur; voorzichtig met bloedverdunners |
Dat blijkt uit Barbeau-Grégoire e.a. (2022), Vandeweerd e.a. (2012) en de VCA-fiches over glucosamine, MSM, groenlipmossel en visolie.
Wil je verder lezen? Over groenlipmossel lees je meer in wat onderzoek zegt over groenlipmossel, over collageen in collageen voor honden en over omega-3 in zalmolie voor je hond. Twijfel je welk gewrichtssupplement bij je hond past, lees dan onze gids over gewrichtssupplementen.
Hoeveel glucosamine geef je per dag?
Een vaste dosis glucosamine voor honden is niet vastgesteld: volg het etiket van je product of het advies van je dierenarts. Een overzichtsstudie stelt dat er geen bewijs is voor een specifieke werkzame dosis bij honden (Bhathal e.a., 2017).
De studies gebruikten verschillende producten, vormen en hoeveelheden (Bhathal e.a., 2017). In de studie van McCarthy kregen de honden de eerste 6 weken ongeveer 950 tot 1.900 mg glucosaminehydrochloride per dag, naargelang hun gewicht. In de studie van Moreau was dat de eerste maand 1.500 mg per dag bij honden tot 45 kg (Bhathal e.a., 2017). Bij onze Heup & Gewrichten-snacks is de dosering op het etiket 1 snack per 10 kg lichaamsgewicht per dag.
| Gewicht van je hond | Snacks per dag |
|---|---|
| tot 10 kg | 1 |
| 10 tot 20 kg | 2 |
| 20 tot 30 kg | 3 |
| 30 tot 40 kg | 4 |
| vanaf 40 kg | 5 |
- Gebruik je een ander product, volg dan dat etiket. Hoeveel glucosamine erin zit en in welke vorm, verschilt per product.
- Geef niet meer dan het etiket aangeeft zonder overleg met je dierenarts.
- Volgens VCA kan het volle effect enkele weken duren. In de studie van McCarthy was er pas na 70 dagen een verschil.
- Wordt de stijfheid erger, stop dan en bel je dierenarts. Zie je na een paar maanden geen verschil, overleg dan of het zin heeft om door te gaan.
Bijwerkingen en wanneer niet
Glucosamine wordt meestal goed verdragen; de bekendste bijwerkingen zijn winderigheid en een zachte ontlasting. Dat noemen VCA en Bhathal e.a. (2017). Kan glucosamine diarree geven? Een zachte ontlasting kan. Zit er ook MSM of groenlipmossel in het product, dan noemt VCA daarnaast diarree (MSM; groenlipmossel). Bij MSM kunnen ook minder eetlust, vermoeidheid en onrust voorkomen.
- Niet geven
- bij een allergie voor een van de bestanddelen (VCA). Glucosamine wordt vaak uit schalen van krabben en garnalen gemaakt, dus heeft je hond een schaaldierenallergie, overleg dan eerst met je dierenarts.
- Eerst overleggen
- je hond krijgt insuline of een ander middel tegen suikerziekte, een bloedverdunner, een ontstekingsremmende pijnstiller zoals carprofen of firocoxib, een antidepressivum zoals sertraline, of chemotherapie met doxorubicine. Of je hond heeft astma, krijgt kaliumarme voeding, of is drachtig of zoogt (VCA).
- Stop en bel je dierenarts
- moeilijk ademen, huiduitslag, koorts of een gezwollen kop wijzen op een allergische reactie. Zo'n overgevoeligheid kan ook pas na een tijd ontstaan (VCA).
Houdt een zachte ontlasting of diarree aan, of braakt je hond, stop dan en bel je dierenarts. Meer over supplementen naast medicatie lees je in hoe je veilig supplementen combineert met medicatie.
Glucosamine voor een puppy?
De studies over glucosamine gingen over volwassen honden met artrose: onderzoek dat laat zien dat een gezonde puppy glucosamine nodig heeft, vonden we niet. Wat een puppy vooral nodig heeft, is een volwaardige maaltijd die bij zijn groei past. Hoeveel en hoe vaak lees je in ons puppy-voedingsschema.
Loopt je puppy mank, beweegt hij zijn achterpoten tegelijk bij het lopen of rennen, of staat hij moeizaam op, laat dan je dierenarts kijken. Bij grote rassen kan heupdysplasie meespelen, en daar lees je ook wat je zelf kunt doen in de groeifase. Glucosamine vervangt dat onderzoek niet. Wil je een puppy toch een gewrichtssupplement geven, overleg dan eerst met je dierenarts.
Glucosamine in onze Heup & Gewrichten-snacks
Onze Heup & Gewrichten-snacks bevatten minder glucosamine per dag dan de honden in de studies hierboven kregen, en geen chondroïtine. Voor deze combinatie bestaat geen eigen studie, ook niet in positieve zin. Wat de studies vonden, kun je dus niet op onze snacks overzetten, in geen enkele richting.
De snacks zijn gemaakt met glucosamine, collageen (gehydrolyseerd en type 2), MSM, visolie, groenlipmossel, curcuma en hyaluronzuur.
De snacks zijn bedoeld om soepele gewrichten te ondersteunen, naast een gezond gewicht, beweging op maat en de aanpak van je dierenarts. We beloven niet dat een hond met artrose er minder pijn door heeft. Geef de snacks niet aan een drachtige of zogende hond, en niet bij een allergie voor schaal- of weekdieren: ze bevatten MSM en groenlipmossel, en VCA raadt beide dan af (MSM; groenlipmossel). Krijgt je hond medicatie, overleg dan eerst met je dierenarts.
Benieuwd welke maaltijd en welke portie passen bij jouw hond, als basis onder een supplement? Doe de Pure Bob voedingsquiz.
Bronnen
- Barbeau-Grégoire M e.a. A 2022 Systematic Review and Meta-Analysis of Enriched Therapeutic Diets and Nutraceuticals in Canine and Feline Osteoarthritis. International Journal of Molecular Sciences, 2022
- Merck Veterinary Manual: Osteoarthritis in Dogs and Cats (Epstein, 2024)
- Merck Veterinary Manual (Pet Owner Version): Nondrug Therapies Used to Relieve Pain in Animals
- McCarthy G e.a. Randomised double-blind, positive-controlled trial to assess the efficacy of glucosamine/chondroitin sulfate for the treatment of dogs with osteoarthritis. The Veterinary Journal, 2007
- Moreau M e.a. Clinical evaluation of a nutraceutical, carprofen and meloxicam for the treatment of dogs with osteoarthritis. Veterinary Record, 2003
- Bhathal A e.a. Glucosamine and chondroitin use in canines for osteoarthritis: A review. Open Veterinary Journal, 2017
- Vandeweerd JM e.a. Systematic review of efficacy of nutraceuticals to alleviate clinical signs of osteoarthritis. Journal of Veterinary Internal Medicine, 2012
- VCA Animal Hospitals: Glucosamine + Chondroitin
- VCA Animal Hospitals: Methylsulfonylmethane (MSM)
- VCA Animal Hospitals: Perna
- VCA Animal Hospitals: Fish Oil
- NCCIH: Glucosamine and Chondroitin for Osteoarthritis: What You Need To Know
- Liu L e.a. Microbial production of glucosamine and N-acetylglucosamine: advances and perspectives. Applied Microbiology and Biotechnology, 2013
- Ma Q, Gao X. Categories and biomanufacturing methods of glucosamine. Applied Microbiology and Biotechnology, 2019
- Merck Veterinary Manual: Xylitol Toxicosis in Dogs (Hayes, 2024)
