Je hond krabt ineens dag en nacht, vooral aan de randen van zijn oren, zijn ellebogen en zijn buik. Er verschijnen rode bultjes, korstjes en kale plekken. Dan kan het schurft zijn. Schurft bij een hond is goed te behandelen, maar alleen met de middelen van je dierenarts, en het is besmettelijk: voor andere honden en tijdelijk ook voor jou. Hieronder lees je hoe je het herkent, hoe de dierenarts het vaststelt, wat je thuis doet en wanneer je zelf naar de huisarts gaat.
Wat is schurft bij een hond?
Met schurft bedoelen de meeste mensen sarcoptesschurft, de besmettelijke vorm die je met je hele huishouden aanpakt. Het mijtvrouwtje graaft gangetjes in de bovenste huidlaag en legt daar haar eitjes. De hele levenscyclus speelt zich af op de hond (MC voor Dieren).
Er is nog een mijt die vaak "schurft" genoemd wordt: Demodex, ook puppyschurft of jeugdschurft. Dat is een heel andere aandoening. Demodex-mijten leven bij elke hond in de haarzakjes en doen normaal geen kwaad. Pas als de afweer van de hond tekortschiet, zoals bij een jonge, oude of zieke hond, kunnen ze zich sterk vermenigvuldigen en kale plekken geven (De Klomp Dierenartsen). Demodex is niet besmettelijk voor andere honden of voor mensen (VCA Animal Hospitals).
En dan is er nog de vachtmijt Cheyletiella, ook "wandelende roos" genoemd: de grote witte mijten kruipen over huid en vacht en lijken op roos die beweegt (VCA Animal Hospitals).
| Soort | Besmettelijk? | Typisch beeld |
|---|---|---|
| Sarcoptes (schurft) | Ja, ook tijdelijk voor mensen | Hevige jeuk aan oorranden, ellebogen en buik |
| Demodex (puppyschurft) | Nee | Kale plekjes op kop en voorpoten, weinig jeuk |
| Cheyletiella (wandelende roos) | Ja, ook tijdelijk voor mensen | Schilfers op de rug, wisselende jeuk |
Dit artikel gaat vooral over sarcoptesschurft, de vorm die je met je hele huishouden aanpakt.
Hoe herken je schurft bij je hond?
Het duidelijkste teken van schurft is jeuk die veel heviger is dan bij andere huidproblemen, dag en nacht. Een hond met schurft krabt, bijt en schuurt zich bijna voortdurend (De Klomp Dierenartsen).
Let op deze signalen:
- Rode bultjes en korstjes, vaak met krabwondjes erdoor.
- Kale plekken in de vacht.
- Typische plekken: de oorranden, ellebogen, hakken, buik en borst. Zonder aanpak breidt het zich uit over het hele lichaam (Merck Veterinary Manual).
- Dikkere, donkere huid als het al langer duurt (VCA Animal Hospitals).
- Gewichtsverlies: sommige honden krabben zoveel dat ze afvallen (MC voor Dieren).
- Een bacteriële huidinfectie erbovenop, met natte, rode of etterende plekjes. Dat zie je bij veel honden met schurft (MC voor Dieren).
Krabt je hond vooral 's avonds of 's nachts? Lees ook waarom honden vooral 's avonds en 's nachts krabben.
De jeuk begint niet meteen na het contact. Tussen besmetting en de eerste klachten zit 10 dagen tot 8 weken (Merck Veterinary Manual).
Jeuk heeft veel oorzaken, zoals een voedselallergie of atopie. Bij schurft vallen vooral drie dingen op: de jeuk komt vrij plots en is heel hevig, je hond kan in contact zijn geweest met een besmette hond, andere honden in huis beginnen ook te krabben, of jij krijgt zelf jeukende bultjes. Schurft wordt soms wekenlang voor een allergie aangezien (Merck Veterinary Manual). Krabt je hond vooral in een bepaald seizoen of al jaren af en toe, lees dan ook hoe je atopie bij je hond herkent en aanpakt en hoe je een allergische hond herkent.
Hoe raakt je hond besmet met schurft?
Een hond krijgt schurft meestal door direct contact met een besmette hond. Het kan ook via spullen en plekken waar een besmette hond lag, zoals een mand, deken, handdoek of borstel (Merck Veterinary Manual; MC voor Dieren).
- Buiten de hond overleven de mijten enkele dagen tot een paar weken, het langst als het koel en vochtig is (RIVM; MC voor Dieren).
- Honden uit het buitenland en zwerfhonden hebben vaker schurft (MC voor Dieren).
- Vossen kunnen de mijt ook dragen. Houd je hond weg van plekken waar besmette honden of vossen vaak komen (VCA Animal Hospitals).
- Dragers zonder klachten komen af en toe voor: een hond die zelf niet krabt, kan de mijt toch doorgeven (RIVM).
Afwachten of bellen?
Bij een vermoeden van schurft wacht je niet te lang: hoe langer het duurt, hoe meer de mijt zich verspreidt, over je hond en naar andere dieren. Gebruik deze lijst:
- Afwachten
- je hond krabt af en toe, zonder bultjes, korstjes of kale plekken, hij had geen contact met een hond met schurft en niemand in huis (dier of mens) heeft jeuk; kijk een week mee en bel je dierenarts als hij meer krabt of er plekjes bijkomen.
- Bel je dierenarts
- hevige jeuk, ook zonder zichtbare plekjes, of rode bultjes, korstjes of kale plekken aan de oorranden, ellebogen, hakken of buik, of een andere hond in huis of jijzelf krijgt ook jeuk, of je hond had contact met een hond met schurft, valt af, of krabt 4 tot 5 dagen na de behandeling nog steeds.
- Bel direct
- open, natte of etterende wonden door het krabben, of je hond is lusteloos of eet niet meer.
Komt er net een hond uit het buitenland of een asiel bij je wonen en krabt hij veel? Meld dat bij je dierenarts, want dat helpt bij de diagnose.
Hoe stelt de dierenarts schurft vast?
De dierenarts schraapt wat huid af en bekijkt dat onder de microscoop op mijten. Dat heet een huidafkrabsel. Vaak zijn er meerdere nodig, omdat er bij een hond maar weinig mijten zitten (RIVM).
Een negatief huidafkrabsel sluit schurft dus niet uit. De mijten graven diep en een paar mijten geven al veel jeuk (VCA Animal Hospitals). Er bestaat ook een bloedtest, maar die is pas ongeveer 5 weken na de besmetting betrouwbaar (MC voor Dieren).
Daarom start de dierenarts vaak een proefbehandeling als het beeld op schurft lijkt, ook zonder gevonden mijt. Knapt je hond daar snel van op, dan was het hoogstwaarschijnlijk schurft (Merck Veterinary Manual; MC voor Dieren).
Wat doet de dierenarts tegen schurft?
Schurft pak je aan met een antiparasitair middel op voorschrift van je dierenarts, voor alle honden in huis tegelijk. Dat kan een pipet op de huid zijn, een tablet, soms een injectie of een medicinale shampoo. Welk middel en welk schema je hond krijgt, beslist je dierenarts (VCA Animal Hospitals).
- Alle honden mee: ook de honden die zelf nog niet krabben, omdat ze de mijt kunnen dragen (Merck Veterinary Manual).
- Extra zorg voor de huid: een antibacteriële shampoo die ook de korsten losweekt, en soms kort een middel tegen de hevige jeuk (MC voor Dieren).
- Volledig afmaken: geef de hele kuur, ook als je hond al minder krabt. Vaak laat je dierenarts nog doorbehandelen tot een paar weken nadat je hond niet meer krabt. Reken op minstens zo'n drie weken (MC voor Dieren).
- Nooit zelf iets geven: geef je hond geen middel dat voor een ander dier, voor vee of voor paarden bedoeld is. Sommige antiparasitaire middelen zijn gevaarlijk voor bepaalde rassen, zoals collies (Merck Veterinary Manual).
Krijgt je hond al een middel tegen vlooien en teken van de dierenarts? Vertel dat. Sommige van die voorschriftmiddelen worden ook tegen de schurftmijt gebruikt (VCA Animal Hospitals). Of het middel van jouw hond daarbij hoort, beslist je dierenarts. Een supplement, snack of natuurlijk middel tegen vlooien en teken pakt de schurftmijt niet aan. Meer over teken en hoe je ze weghaalt, lees je in teek bij je hond.
Een middel tegen jeuk, zoals een spray of een supplement, pakt de mijt zelf niet aan. Lees in ons overzicht van middelen tegen jeuk wat ze wel en niet doen, en houd bij schurft het schema van je dierenarts aan.
Je huis en je andere dieren
Was alles waar je hond op ligt en maak de plekken waar hij komt grondig schoon, zodat achtergebleven mijten je hond niet opnieuw besmetten. Zo pak je het aan:
- Was dekens, kussens en kleedjes van je hond op 60 graden, en doe dat tijdens de behandeling vaker. Past iets niet in de wasmachine, stop het dan 72 uur in een goed dichtgeknoopte plastic zak (RIVM; VCA Animal Hospitals).
- Maak de mand schoon, stofzuig de plekken waar je hond ligt en vergeet de borstels en kammen niet (RIVM; Merck Veterinary Manual).
- Houd je hond weg van andere honden tot je dierenarts zegt dat het weer mag (MC voor Dieren).
- Laat de andere honden in huis meebehandelen, ook als ze niet krabben.
- Heb je een kat of een ander huisdier dat ook jeuk krijgt? Laat het dan ook nakijken door je dierenarts.
- Komt er een nieuwe hond bij, laat hem dan eerst nakijken voor hij bij je andere honden komt.
Kun je schurft van je hond krijgen?
Ja, je kunt tijdelijk jeuk en rode bultjes krijgen van de schurftmijt van je hond. Bij mensen zie je dat vaak op de armen (Dierenkliniek Wilhelminapark). Daar is meestal nauw en langdurig contact voor nodig (RIVM). Toch komt het bij baasjes van een hond met schurft vaak voor (MC voor Dieren).
- Tijdelijk: de mijt van de hond plant zich niet voort op de mens (Dierenkliniek Wilhelminapark). Je klachten houden pas op als je hond van de mijten af is (RIVM).
- Huisarts: krijgt iemand in huis jeuk of uitslag, ga dan naar de huisarts en vertel dat je hond schurft heeft (VCA Animal Hospitals).
- Huisgenoten: mensen die bij jou in huis wonen en geen klachten hebben, hoeven niet behandeld te worden (RIVM).
Blijft de jeuk bij jou aanhouden terwijl alle dieren behandeld zijn, bespreek het dan opnieuw met je huisarts. Dat komt zelden voor (RIVM).
Bronnen
- Merck Veterinary Manual: Mange in Dogs and Cats
- VCA Animal Hospitals: Sarcoptic Mange in Dogs
- VCA Animal Hospitals: Demodectic Mange in Dogs
- VCA Animal Hospitals: Cheyletiellosis in Dogs
- RIVM, LCI-richtlijn Scabiës: veterinaire informatie
- Medisch Centrum voor Dieren: Schurft (scabiës)
- De Klomp Dierenartsen: Mijten bij de hond
- Dierenkliniek Wilhelminapark: Scabiës bij de hond