Je hond verliest veel haar: normale rui of haaruitval?

Je stofzuigt elke dag en toch ligt er weer een laagje haar in de zetel. Verliest je hond veel haar, dan is dat meestal gewoon rui: oude haren maken plaats voor nieuwe. Haaruitval is iets anders. Dan ontstaan er kale of dunne plekken, soms met jeuk of een rode huid. Hieronder lees je hoe je het verschil ziet, welke oorzaken er achter haaruitval bij je hond kunnen zitten, wat je zelf doet en wanneer je beter naar de dierenarts gaat.

Rui of haaruitval: wat is het verschil?

Rui is het gewone vervangen van oude haren door nieuwe; je spreekt pas van haaruitval als er kale plekken komen, of dunne zones die aan beide kanten van het lijf gelijk zijn (Merck Veterinary Manual).

Veel honden hebben een dubbele vacht: een bovenvacht en een ondervacht. Die ondervacht verliest het hele jaar door haar, en vooral in de lente en de herfst. Hoeveel haar je hond verliest, hangt af van zijn ras en vacht (American Kennel Club). Ook na een loopsheid verliezen veel teven met lang haar flink wat vacht (American Kennel Club). Tijdelijk haarverlies kan ook tijdens de dracht, bij het zogen, of een paar weken na een zware ziekte of koorts (Merck Veterinary Manual).

Zo zie je het verschil:

Bij haaruitval kan de huid er anders uitzien: rood, dikker, donkerder van kleur, schilferig, met puistjes of een geur (American Kennel Club).

Waarom verliest mijn hond haar?

Haaruitval is geen ziekte op zich, maar een signaal: de dierenarts moet de oorzaak vinden voor het goed aangepakt kan worden (Merck Veterinary Manual). Volgens de American Kennel Club kan veel verharen een reden tot zorg zijn bij een huidletsel, een onevenwichtige maaltijd, stress, parasieten, hormoonproblemen of een huidziekte (American Kennel Club). Dit zijn de bekendste oorzaken.

Vlooien en mijten

Vlooien zie je soms met het blote oog in de vacht (American Kennel Club). Veel honden zijn allergisch voor vlooienspeeksel. Ze krabben, likken en knabbelen dan veel. Typisch is een korstige, jeukende huid boven de heupen, aan de staartbasis en op de dijen, met haarverlies en soms een huidinfectie (Merck Veterinary Manual).

De meeste mijten zie je niet met het blote oog (American Kennel Club). Schurft geeft hevige jeuk en kale plekken, en is heel besmettelijk voor andere dieren en kan ook op jou overgaan (Merck Veterinary Manual). Lees meer in onze gids over schurft bij je hond. De demodexmijt leeft bij elke hond in kleine aantallen in de haarzakjes. Soms groeit hij uit tot een probleem. Bij honden jonger dan een jaar zie je dan vaak 1 tot 5 kleine kale, rode, schilferige plekjes, met weinig of geen jeuk. Krijgt een volwassen hond demodex over grote delen van zijn lijf, dan zit er vaak een andere ziekte achter, zoals een hormoonziekte (Merck Veterinary Manual).

Allergie en jeuk

Jeuk of pijn is een vaak voorkomende oorzaak van haaruitval: je hond krabt en likt de haren weg. Infecties, parasieten en allergieën geven vaak jeuk (Merck Veterinary Manual). Een hond met een allergie krabt vaak aan zijn oren of buik en knabbelt aan zijn poten (American Kennel Club). Heeft je hond haaruitval en jeuk, dan onderzoekt de dierenarts eerst de jeuk (Merck Veterinary Manual). Wat je zelf kunt doen bij jeuk, lees je in onze gids over jeuk bij je hond.

Schimmel (ringworm)

Ringworm is geen worm, maar een schimmel. Je ziet meestal ronde kale plekken, vaak verspreid over het lijf. Ze jeuken meestal niet, maar kunnen ontstoken raken en een korstje krijgen. Ringworm is besmettelijk voor andere dieren en mensen, vooral jonge kinderen. De sporen kunnen tot 18 maanden in huis overleven, op borstels, manden en tapijt (VCA Animal Hospitals).

Bacteriële huidinfectie

Een bacteriële huidinfectie (pyodermie) geeft vaak schilfers, kleine kale plekjes, bultjes rond de haren en korstjes. Ze ontstaat meestal door iets anders, zoals een allergie of parasieten (Merck Veterinary Manual).

Hormonen: trage schildklier en Cushing

Bij een trage schildklier (hypothyreoïdie) wordt de vacht droog en dof, verliest je hond veel haar en kan de vacht heel dun worden. Andere signalen zijn aankomen zonder meer te eten, futloos zijn, het snel koud hebben en haar dat niet terug aangroeit na scheren. Het komt vooral voor bij honden van middelbare leeftijd (VCA Animal Hospitals).

Bij de ziekte van Cushing maakt het lichaam te veel cortisol aan. Je hond eet, drinkt en plast meer, is futloos, heeft een slechte vacht en krijgt vaak een hangbuik. Ook hijgen, een dunne huid en donkere vlekken op de huid komen voor (VCA Animal Hospitals). Haaruitval door hormonen gaat meestal niet samen met een ontstoken huid, tenzij er een huidinfectie bijkomt (Merck Veterinary Manual).

Voeding

Krijgt je hond te weinig eiwit of vet, dan kunnen er kale plekken ontstaan en wordt de vacht droog, dof en broos. Ook een tekort aan essentiële vetzuren, koper of zink is te zien aan huid en vacht. Dat gebeurt vooral bij een zelfgemaakt menu dat lang niet in balans is, of bij voeding van slechte kwaliteit (VCA Animal Hospitals).

Wrijving en andere oorzaken

Een halsband of tuig die niet goed past, kan plaatselijk haar wegschuren. Soms, maar zelden, likt een hond zich overdreven veel en verliest hij zo haar (Merck Veterinary Manual). Ook ouder worden, drukplekken en een behandeling met chemotherapie kunnen haarverlies geven (American Kennel Club). Ook stress kan ervoor zorgen dat je hond meer haar verliest dan normaal (American Kennel Club). Zie je kale plekken, jeuk of een rode huid, zoek dan eerst naar een andere oorzaak.

Afwachten of bellen?

Verliest je hond veel haar, maar blijft zijn vacht dicht en is hij verder fit, dan kun je afwachten; zie je kale plekken, jeuk of een zieke hond, laat dan je dierenarts kijken. Gebruik deze lijst:

Afwachten

veel losse haren in de lente of herfst, of het hele jaar door bij een hond met een ondervacht, zonder kale plekken, jeuk of rode huid, bij een hond die verder fit is. Borstel hem geregeld en maak een afspraak als het na een paar weken niet beter is of als je toch plekken ziet.

Bel je dierenarts

kale of dunne plekken, ook zonder jeuk. Of haarverlies samen met jeuk, veel likken, een rode of schilferige huid, korstjes of een geur. Of ronde kale plekken, of andere dieren of mensen in huis met jeuk of plekjes. Of haar dat niet terug aangroeit na scheren. Of een dunne vacht samen met aankomen, lusteloosheid, het snel koud hebben, of veel meer eten, drinken en plassen dan normaal.

Bel direct

een rode, natte plek die snel groter wordt, pijnlijke of etterende plekken, bloed of pus uit de huid, of je hond is plots heel lusteloos of eet niet meer.

Heeft iemand in huis jeuk of rode plekjes, laat die dan naar de huisarts gaan en vertel dat je hond mogelijk ringworm of schurft heeft (VCA Animal Hospitals).

Noteer voor het bezoek wanneer het begon, waar je hond haar verliest, of het erger wordt, of hij jeuk heeft en of hij verder gezond is. Naar die dingen vraagt je dierenarts (Merck Veterinary Manual).

Wat doe je zelf als je hond veel haar verliest?

Borstel je hond geregeld, kijk bij elke borstelbeurt zijn huid na en zorg voor een complete maaltijd. Geregeld borstelen houdt gewone rui in de hand (American Kennel Club). Zo pak je het aan:

1. Borstel geregeld, en in de rui vaker. Zo haal je losse haren uit de vacht voor ze in de zetel liggen.
2. Kijk de huid na terwijl je borstelt: rode plekken, schilfers, korstjes, kale plekjes of vlooien.
3. Hou vlooien weg van je hond en uit je huis, ook in de winter: binnen overleven ze diep in tapijt en in kieren tussen de planken (Merck Veterinary Manual).
4. Check halsband en tuig: past alles, zonder te schuren?
5. Was niet te vaak en gebruik altijd een hondenshampoo. Meer daarover lees je in onze gids over een droge huid en roos bij je hond.
6. Kijk de voeding na: geef je een complete maaltijd? Op de verpakking staat dan "volledig diervoeder".
7. Maak foto's van plekken, zodat je kunt zien of ze groter worden.

Wacht met huismiddeltjes en kale plekken zelf insmeren tot je dierenarts weet wat het is. Bij een schimmel of mijt helpt alleen de juiste behandeling.

Voeding en supplementen voor huid en vacht

Een gezonde vacht begint bij een complete maaltijd met genoeg eiwit, vet en essentiële vetzuren (VCA Animal Hospitals). Omega-3-vetzuren zoals EPA en DHA ondersteunen de huidbarrière. Ze vervangen geen aanpak van de oorzaak: vlooien of een allergie moeten eerst onder controle zijn (VCA Animal Hospitals). Veel hondenvoeding bevat al omega-3. Geef je al zalmolie of een voeding met extra omega-3, vraag dan je dierenarts of een extra supplement zin heeft (VCA Animal Hospitals). Wat zalmolie doet en hoeveel je geeft, lees je in onze gids over zalmolie voor je hond.

Een supplement is een aanvulling. Het pakt geen vlooien, mijten, schimmel of hormoonziekte aan. Heeft je hond kale plekken of jeuk, laat dan eerst je dierenarts kijken.

Wil je de huid en vacht van je hond extra ondersteunen, dan kan dat bijvoorbeeld met onze Huid & Vacht-snacks. Ze ondersteunen een gezonde huid en een glanzende vacht. Ze bevatten omega-3, -6 en -9 uit visolie en plantaardige olie, biotine, zink en vitamines, en zijn vleesvrij. Je geeft per dag 1 snack tot 10 kg, 2 snacks van 10 tot 20 kg, 3 van 20 tot 30 kg en 4 boven 30 kg. Op het etiket staat: wordt het erger of blijft verbetering uit, stop dan en vraag raad aan je dierenarts.

Wil je weten hoeveel voeding je hond per dag nodig heeft voor zijn gewicht, leeftijd en activiteit? Doe de Pure Bob voedingsquiz.

Wat doet de dierenarts bij haaruitval?

De dierenarts zoekt eerst de oorzaak, want de aanpak hangt daarvan af. Hij vraagt wanneer het begon en of je hond jeuk heeft, kijkt naar het patroon van de kale plekken en bekijkt of de haren uitvallen of afbreken. Hij kamt de vacht uit op vlooien, mijten en luizen, en kan een huidafkrabsel, een kweek op bacteriën, gist en schimmels of een huidbiopsie nemen. Bij een vermoeden van een hormoonprobleem onderzoekt hij bloed en urine. Ondertussen kan hij iets geven tegen het ongemak of de jeuk (Merck Veterinary Manual).

• Bij een trage schildklier krijgt je hond schildklierhormoon, de rest van zijn leven (VCA Animal Hospitals).
• Bij ringworm volgt een behandeling van meestal minstens zes weken, met daarbij elke dag stofzuigen en dweilen in huis. Stop niet zelf: te vroeg stoppen geeft een kans dat het terugkomt (VCA Animal Hospitals).
• Bij vlooien of schurft pakt de dierenarts de parasieten aan en behandelt hij vaak ook je andere dieren. Bij vlooien maak je ook je huis grondig schoon (Merck Veterinary Manual; Merck Veterinary Manual).

Nieuw haar heeft tijd nodig. Ook als de oorzaak aangepakt is, duurt het even voor de kale plekken weer dicht zijn.

Bronnen

1. Merck Veterinary Manual: Hair Loss (Alopecia) in Dogs
2. American Kennel Club: Hair Loss in Dogs: Signs, Symptoms, Treatments
3. Merck Veterinary Manual: Fleas of Dogs
4. Merck Veterinary Manual: Mite Infestation (Mange, Acariasis, Scabies) in Dogs
5. Merck Veterinary Manual: Pyoderma in Dogs
6. VCA Animal Hospitals: Ringworm in Dogs
7. VCA Animal Hospitals: Hypothyroidism in Dogs
8. VCA Animal Hospitals: Cushing's Disease in Dogs
9. VCA Animal Hospitals: Nutrition and Your Dog's Skin and Haircoat