Oorontsteking bij je hond: signalen, oorzaken en wat je doet

Schudden, krabben en een nare geur wijzen vaak op een oorontsteking; je dierenarts stelt de diagnose en bepaalt de behandeling.

Door het Pure Bob-team Gepubliceerd 20 okt 2026 · nagekeken 20 okt 2026 · 11 min lezen

In het kort

Een oorontsteking bij een hond is een ontsteking van de gehoorgang, meestal de uitwendige gehoorgang, met klachten als kopschudden, krabben, een nare geur en afscheiding. Er zit bijna altijd een onderliggende oorzaak achter, en een echte oorontsteking vraagt een diagnose en vaak medicatie van je dierenarts.

7,3% per jaar: zoveel honden onder dierenartszorg in het Verenigd Koninkrijk hadden binnen één jaar een uitwendige oorontsteking (O'Neill e.a., 2021).
Hangoren: rassen met hangoren hadden 1,76 keer zoveel kans op een oorontsteking als rassen met staande oren (O'Neill e.a., 2021).
Schoonmaken is verzorging: oren reinigen hoort bij een gezond oor, het is geen behandeling van een ontsteking.

Je hond schudt steeds met zijn kop, krabt aan zijn oor of er komt een vreemde geur uit. Grote kans dat er iets aan de hand is met dat oor. Een oorontsteking is een van de meest voorkomende redenen waarom honden bij de dierenarts komen (Merck Veterinary Manual). In deze gids lees je hoe je de signalen herkent, welke oorzaken erachter zitten, wanneer je het beste belt, wat je doet tot je bij de dierenarts bent en hoe je de oren van een gezonde hond veilig verzorgt.

Wat is een oorontsteking bij een hond?

Bij een gewone oorontsteking is de uitwendige gehoorgang ontstoken, het deel tussen de oorschelp en het trommelvlies. Dierenartsen noemen dat otitis externa. Het is een van de vaakst gestelde diagnoses bij honden: alleen tandvleesaandoeningen (12,5%) kwamen vaker voor, oorontsteking (7,3%) stond net voor overgewicht (7,1%) (O'Neill e.a., 2021).

Waarom krijgen honden zo vaak last van hun oren? Dat heeft alles te maken met de bouw van de gehoorgang. Bij een hond loopt die eerst verticaal naar beneden en buigt dan horizontaal af naar het trommelvlies, een soort L-vorm. Vuil, oorsmeer en vocht kunnen daardoor niet zo makkelijk naar buiten. In dat warme, vochtige hoekje voelen gisten en bacteriën zich prima thuis. Bij een hangende oorschelp, een smalle gehoorgang of veel haar in het oor wordt de luchtstroom nog kleiner (Merck Veterinary Manual).

Een middenoorontsteking is een ernstigere variant. Die ligt dieper, achter het trommelvlies, en kan zich uiten in een scheve kop, evenwichtsproblemen en duizeligheid (Dierenarts Deen).

Signalen van een oorontsteking

Deze signalen wijzen op een oorontsteking bij je hond: kopschudden, krabben, een nare geur, roodheid, zwelling, afscheiding, schilfers en pijn bij aanraken. Zie je er één of meer, dan is het tijd om het oor goed te bekijken (Merck Veterinary Manual).

Kopschudden: je hond schudt opvallend vaak of heftig met zijn kop.
Krabben: hij krabt met zijn poot aan het oor of wrijft zijn kop over de grond of meubels.
Geur: het oor ruikt muf, zuur of onaangenaam.
Roodheid: de binnenkant van de oorschelp of de opening van de gehoorgang is rood.
Zwelling: de gehoorgang of de oorflap ziet er dikker uit.
Afscheiding: er komt bruin, geel of donker vocht of smeer uit het oor.
Schilfers: de huid in of rond het oor is schilferig of korstig.
Pijn bij aanraken: je hond trekt weg, piept of laat zijn oor niet aanraken.

Donkere afscheiding wijst vaak op gisten of oormijt, maar kan ook voorkomen bij een bacteriële of gemengde infectie (Merck Veterinary Manual). Aan de kleur alleen zie je dus niet wat de oorzaak is.

Een oorontsteking kan in één oor zitten, maar vaak zijn beide oren aangetast. In een studie bij 100 honden met oorontsteking ging het bij 93% om beide oren (Saridomichelakis e.a., 2007). Let ook op de oorflap: veel schudden en krabben kan een bloedvaatje laten knappen, waardoor de flap opzwelt met bloed (Merck Veterinary Manual).

Oorzaken van een oorontsteking

Bij een oorontsteking is er bijna altijd een onderliggende oorzaak, zoals een allergie, een grasaar of oormijt, waarna gisten of bacteriën er bovenop komen. Die gisten (Malassezia) en bacteriën zijn dus meestal niet het begin van het probleem: ze groeien in een oor dat al uit balans is (Merck Veterinary Manual). Hoe een gistinfectie bij je hond er op de huid en in de oren uitziet, lees je in onze gids over gist en voeding.

In de tabel staan eerst de onderliggende oorzaken en daarna de infecties die er meestal bovenop komen.

Oorzaak	Wat je vaak ziet	Goed om te weten
Allergie (atopie of voedselallergie)	Rode, jeukende oren, vaak terugkerend	Meest gevonden onderliggende oorzaak
Grasaar of ander vreemd voorwerp	Plots hevig kopschudden, vaak na een wandeling	Kan het trommelvlies beschadigen
Oormijt	Hevige jeuk, afscheiding als koffiedik	Zeer besmettelijk tussen dieren
Oorvorm (hangoren, smalle of behaarde gehoorgang)	Steeds terugkerende klachten	Minder luchtstroom in de gehoorgang
Vocht (zwemmen, wassen)	Klachten na nat worden	Goed drogen is belangrijk
Gisten (Malassezia), infectie erbovenop	Donkere afscheiding, geur	Geen onderliggende oorzaak: groeien in een oor dat al uit balans is
Bacteriën, infectie erbovenop	Afscheiding, geur, pijn	Geen onderliggende oorzaak: komen bovenop een ander probleem

Soms zit er een andere aandoening achter, zoals een hormonale aandoening (bijvoorbeeld een te traag werkende schildklier) of een auto-immuunziekte. Ook een poliep of gezwel dat de gehoorgang afsluit, maakt een ontsteking waarschijnlijker (Merck Veterinary Manual).

Hoe vaak komen die oorzaken voor? In een studie bij 100 honden met oorontsteking was een allergische huidontsteking de oorzaak bij 43 honden, een grasaar bij 12 en oormijt bij 7. Bij 32 honden werd geen primaire oorzaak gevonden. Malassezia-gisten werden bij 66 honden gezien, bolvormige bacteriën bij 38 en staafvormige bacteriën bij 22. Opvallend: 63% had een terugkerende of chronische ontsteking. Oorontsteking door een grasaar zag men vooral bij cockerspaniëls, meestal als plots probleem (Saridomichelakis e.a., 2007).

Oormijt (Otodectes cynotis) geeft hevige jeuk en een donkere afscheiding die op koffiedik lijkt. Katten zijn vaak dragers en pups kunnen het van hun moeder krijgen. Met meerdere dieren in huis kun je het beste alle dieren laten behandelen, ook die zonder klachten. Laat de diagnose wel door je dierenarts stellen, want andere oorproblemen lijken erop (American Kennel Club).

Ook de oorvorm telt. Rassen met hangoren hadden 1,76 keer zoveel kans op een oorontsteking en rassen met V-vormige afhangende oren 1,84 keer zoveel kans als rassen met staande oren. Per ras sprong de basset hound eruit (5,87 keer zoveel kans als kruisingen), gevolgd door de Shar-Pei (3,44), Labradoodle (2,95), Beagle (2,54) en Golden retriever (2,23). Chihuahua, border collie, Yorkshire terrier en Jack Russell hadden juist minder kans (O'Neill e.a., 2021).

Oorontsteking, allergie en voeding

Ja, voeding kan een rol spelen: een voedselallergie kan terugkerende oorontstekingen geven. In een overzicht van 825 honden met voedselallergie toonde die allergie zich vooral als terugkerende bacteriële huidinfecties, oorontsteking en atopische dermatitis, waarbij oren, poten en buik vaak aangetast waren (Olivry en Mueller, 2019).

Een voedselallergie geeft vaak rode, jeukende oren en kan leiden tot ontstekingen van de gehoorgang (Merck Veterinary Manual). Heeft je hond steeds opnieuw last van zijn oren, samen met jeuk aan poten of buik? Dan is een allergie een logische vraag aan je dierenarts. Atopie, een allergie voor stoffen uit de omgeving, kan hetzelfde beeld geven. In ons artikel over atopische dermatitis bij honden lees je daar meer over, en we zetten ook het verschil tussen atopie en allergie op een rij.

Een voedselallergie onderzoekt je dierenarts met een strikte eliminatieproef: een tijd lang alleen een maaltijd met ingrediënten die je hond nog niet kent, of met eiwitten die zo klein gemaakt zijn dat het lichaam er minder op reageert. Wat zo'n proef inhoudt en wat hypoallergene hondenvoeding is, lees je op onze aparte pagina. Doe zo'n proef altijd in overleg met je dierenarts, zodat de uitkomst ook echt iets zegt.

Een maaltijd is geen behandeling van een oorontsteking. Is er bij je hond een voedselallergie vastgesteld, dan kies je samen met je dierenarts een passende maaltijd.

Wanneer naar de dierenarts?

Ga naar de dierenarts zodra je hond met zijn kop schudt, aan zijn oor krabt of het oor rood is, ruikt of afscheiding geeft; bel direct bij pijn, een scheve kop of evenwichtsproblemen. Een echte oorontsteking gaat zelden vanzelf over en vraagt een diagnose en vaak medicatie. Gebruik deze indeling als houvast:

Afwachten: een beetje lichtbruin oorsmeer zonder geur, een oor dat niet rood is en een hond die niet schudt of krabt; blijf kijken en reinig als gewone verzorging.
Bel je dierenarts: je hond schudt met zijn kop of krabt aan zijn oor, het oor ruikt, is rood of gezwollen, er komt afscheiding uit, of de klachten komen steeds terug.
Bel direct: plots hevig kopschudden of een scheve kop na een wandeling door hoog gras (mogelijk grasaar), veel pijn of een oor dat je niet mag aanraken, evenwichtsproblemen, of een opgezwollen oorflap.

Bij je dierenarts wordt het oor eerst bekeken met een otoscoop, een lampje met een trechter waarmee hij tot diep in de gehoorgang kan kijken. Daarbij wordt ook het trommelvlies nagekeken. Dat is belangrijk: is het trommelvlies kapot, dan zijn sommige reinigingsmiddelen en oordruppels niet geschikt en kunnen sommige middelen het gehoor beschadigen (Merck Veterinary Manual). Met een uitstrijkje onder de microscoop ziet de dierenarts of er gisten, bacteriën of mijten aanwezig zijn.

Een pijnlijk oor moet soms onder verdoving grondig gereinigd worden. Daarna volgen meestal oordruppels of andere medicatie. Die behandeling loopt door tot de infectie echt weg is; bij bacteriën en gisten volgen vaak controles over 2 tot 4 weken. Langdurige gevallen kunnen maanden duren en sommige honden hebben levenslang zorg nodig. Zolang niet alle oorzaken zijn aangepakt, komt het probleem vaak terug (Merck Veterinary Manual). Bij een langdurige ontsteking kan de gehoorgang verdikken, vernauwen en zelfs verkalken; in ernstige gevallen komt een operatie in beeld (Merck Veterinary Manual). Een opgezwollen oorflap wordt meestal chirurgisch behandeld, samen met de onderliggende oorontsteking (Merck Veterinary Manual).

Tot je bij de dierenarts bent

Niets in het oor druppelen: zolang niet bekend is of het trommelvlies heel is, kunnen druppels of reinigers meer kwaad dan goed doen (Merck Veterinary Manual).
Niet zelf reinigen: een rood, pijnlijk of ontstoken oor laat je eerst bekijken (VCA Animal Hospitals).
Krabben beperken: voorkom zo goed mogelijk dat je hond blijft krabben of schudden, want dat kan de oorflap beschadigen (Merck Veterinary Manual). Vraag je dierenarts of een beschermkraag zinvol is.

Oren van je hond veilig schoonmaken: stap voor stap

Oren schoonmaken is verzorging voor een gezond oor; een rood, pijnlijk of stinkend oor gaat eerst naar de dierenarts. Reinigen vervangt nooit een diagnose of behandeling. Lijkt je hond pijn te hebben tijdens het schoonmaken, stop dan en bel je dierenarts (VCA Animal Hospitals).

Zo maak je de oren van je hond veilig schoon:

Zorg voor een stabiele houding. Neem een kleine hond op schoot, zet een middelgrote hond tussen je benen en laat een grote hond met zijn achterwerk in een hoek zitten.
Til de oorflap op. Zo zie je de opening van de gehoorgang goed.
Vul de gehoorgang met reiniger. Houd de fles boven het oor, zonder de tuit diep in de gehoorgang te steken.
Masseer de basis van het oor. Doe dat ongeveer 30 seconden zachtjes; je hoort een soppend geluid.
Laat je hond schudden. Zo komt het losgemaakte vuil naar boven.
Veeg het vuil weg. Gebruik een watje of gaasje voor de oorschelp en de opening, en ga nooit dieper dan je vinger komt.
Beloon je hond en doe het andere oor. Zo blijft oorverzorging een fijn moment.

Hoe vaak je reinigt, bespreek je het beste met je dierenarts. Honden die vatbaar zijn voor oorontsteking hebben vaak baat bij vaker reinigen (VCA Animal Hospitals).

Wat je beter niet doet:

Wattenstaafjes: steek ze nooit in de gehoorgang, ze duwen vuil dieper en kunnen het trommelvlies beschadigen.
Huismiddeltjes: gebruik geen azijnmengsels of andere irriterende middelen, die kunnen zwelling en afscheiding erger maken (Merck Veterinary Manual).
Zelf behandelen: reinig een ontstoken oor niet op eigen houtje, maar laat het eerst bekijken.
Te vaak of te hard reinigen: ook dat staat vermeld als mogelijke oorzaak van oorontsteking (Merck Veterinary Manual).

Oorontsteking voorkomen

Wat het beste werkt om oorproblemen voor te zijn, is de oren van je hond regelmatig bekijken en goed drogen na nat worden. Zo zie je veranderingen op tijd en kun je snel bij je dierenarts terecht (Merck Veterinary Manual).

Wekelijks kijken: bekijk en ruik elke week aan beide oren, ook als je hond nergens last van lijkt te hebben.
Drogen na water: droog de oren na zwemmen of wassen, vermijd water in de oren bij het wassen en vraag je dierenarts naar een drogend middel als je hond vaak zwemt.
Haar in overleg: haar bij de gehoorgang knippen of plukken kan de luchtstroom verbeteren, maar doe het alleen na overleg met je dierenarts.
Allergie aanpakken: komen de klachten steeds terug, laat dan uitzoeken of er een allergie achter zit. In ons artikel over de allergische hond herkennen en begrijpen lees je waar je op let.
Met mate reinigen: reinig niet te vaak en niet te hard, en volg het advies van je dierenarts.

Voor de wekelijkse verzorging van een gezond oor kun je de Pure Bob oorreiniger gebruiken: een milde reinigingsoplossing die vuil en overtollig oorsmeer verwijdert. Volgens het etiket bevat hij water, ethanol, organische aloë vera- en backhousia-extracten, salicylzuur, citral en linalool. Gebruik hem alleen in een gezond oor. Dit is een product voor de gewone verzorging en geen behandeling van een oorontsteking. Is het oor van je hond rood, pijnlijk of stinkend, ga dan eerst naar je dierenarts.

Goede zorg zit in kleine, vaste gewoonten, ook aan de etensbak. Benieuwd welk recept past bij je hond? Doe de Pure Bob voedingsquiz.

Bronnen

Dit artikel is gebaseerd op veterinaire naslagwerken, informatie van dierenartsen en wetenschappelijke studies.

Veelgestelde vragen

Hoe weet ik of mijn hond een oorontsteking heeft?

Let op kopschudden, krabben aan het oor, een nare geur, roodheid, zwelling, afscheiding of schilferige huid in of rond het oor. Je hond kan ook pijn tonen als je het oor aanraakt. Deze signalen wijzen op een oorontsteking, maar alleen een dierenarts kan met een otoscoop en uitstrijkje de precieze oorzaak vaststellen en de juiste behandeling bepalen.

Gaat een oorontsteking bij een hond vanzelf over?

Meestal niet. Een oorontsteking heeft vaak een onderliggende oorzaak die niet vanzelf verdwijnt, en gisten of bacteriën kunnen zich daarbovenop blijven vermenigvuldigen. In een studie bij 100 honden met een oorontsteking had 63% een terugkerende of chronische vorm. Zonder diagnose en behandeling door je dierenarts neemt het risico op herhaling of complicaties toe.

Hoe vaak komt oorontsteking bij honden voor?

Onderzoek bij ruim 22.000 honden onder dierenartszorg in het Verenigd Koninkrijk liet zien dat 7,3% binnen één jaar een uitwendige oorontsteking had. Honden met hangoren of V-vormige afhangende oren hadden een duidelijk hogere kans dan rassen met staande oren, met de basset hound als het meest vatbare ras in dat onderzoek.

Kan ik de oren van mijn hond zelf behandelen met huismiddeltjes?

Nee. Huismiddeltjes zoals azijnmengsels worden afgeraden, want ze kunnen zwelling en afscheiding juist erger maken. Wattenstaafjes horen nooit in de gehoorgang, want ze duwen vuil dieper en kunnen het trommelvlies beschadigen. Reinigen is enkel geschikt als verzorging van een gezond oor; een rood, pijnlijk of stinkend oor behandel je altijd in overleg met je dierenarts.

Wat is het verschil tussen een gewone oorontsteking en een middenoorontsteking?

Een gewone oorontsteking speelt zich af in de uitwendige gehoorgang. Een middenoorontsteking ligt dieper, achter het trommelvlies, en is ernstiger. Signalen zijn een scheve kop, evenwichts- of coördinatieproblemen en duizeligheid. Merk je dit bij je hond, neem dan zo snel mogelijk contact op met je dierenarts.

benieuwd?

Ontdek welke maaltijd bij jouw hond past

2 minuten vragen, daarna een gratis proefpakket op maat.

Start de quiz